Sloganların Referandumu

“Herkese iki anahtar”

“Ezilenler iktidar olacak.”

“Yeter söz milletindir.”

“İş aş Haydar Baş.”

“Devlet’in Başına Devlet Gelecek.”

“Sen Türkiye’sin, Büyük Düşün.”

“Teslimiyete son... Şimdi CHP zamanı…”

“Fark Var Saadet Var.”

“Futboldan ofsayt kalkacak”

Bu sloganları aşağı yukarı hepimiz hatırlıyoruz. Türk siyasetinde boş vaatlerle birlikte sloganların da ne derece önemli olduğunu çok iyi biliyoruz. Partinin programından, AB’ye yaklaşımından, ekonomi politikalarından haberdar olmadan sandığa giden seçmen en önemli kıstas liderler ve sloganlar. Hele ki bahsi geçen mevzu referandum ise sloganlar kat kat daha önemli. Rahmetli Turgut Özal’ın, 1987 referandumundaki siyasi yasakların kaldırılması ile ilgili oylamadaki tavrı da bu tezimizi doğrulamaktadır.  O dönemde Özal; Demirel, Türkeş gibi kurt siyasetçilerin tekrar siyasi arenaya dönmemesi için izlediği “hayır” propagandası hiç demokratik ve kabul edilir olmadığı halde yüksek oyla desteklenmiş ve ucu ucuna “evetçiler” kazanmıştı. Özal şüphe yok ki bunu siyasi söylemleri ve meydanlardaki performansı ile başarmıştı.

Muhtemelen bugün de aynı şey olacak. Siyasi liderlerin performansları ve sloganları referandum sonucunu belirleyecek. Zaten halkın çok büyük bir kısmı referandumun içeriğinden habersiz… Bundan halk bilmiyor, halk aptal anlamını da çıkarmak son derece yanlış olur. Halk zaten bilmek zorunda değildir. Kimseye zorla da bir şeyi idrak ettiremezsiniz. Zaten halk her şeyi bilse siyasetçilerin dil dökmesine, politika yapmasına da gerek kalmaz. Ancak bu bahsettiklerimden de halkın her şeyi bilmemesinin iyi olduğu anlamını çıkarmak da yanlış olur. Keşke her birey tam donanımlı ve her konuda bilgi sahibi olsa… Fakat kimseye zorla bilgiyi, donanımı da yükleyemezsiniz. O kişinin kendi çabalarına ve iradesine kalmış bir durumdur. Sözün özü; bugün referandum mevzusunu dört dörtlük bilmesi gerekenler aydınlardır, hukukçulardır ve ona halka anlatacak olanlardır. Bu yüzden referandum sonucunu muhtemelen afişler, sloganlar ve restleşmeler belirleyecektir;

“Hayır'da, Hayır var"

“12 Eylül'le hesaplaşma”, “Daha fazla demokrasi ve daha fazla özgürlük”

“Ülke için bir hayır yeter”

“Üstünlerin hukukundan hukukun üstünlüğüne”

“Hayır, yüz bin kere hayır”

FATİH EREN